Finanse – poradniki

W 2009 r. w polskiej gospodarce odczuwalne były skutki światowego kryzysu. Polska była jedynym krajem Unii Europejskiej, który odnotował wzrost gospodarczy, ale jego tempo wyraźnie zmniejszyło się (z 5,1% w 2008 r. do 1,7% w 2009 r.). Niepewność co do perspektyw rozwoju gospodarczego na świecie i w Polsce oraz niskie wykorzystanie mocy produkcyjnych spowodowały, że krajowe przedsiębiorstwa w mniejszym stopniu niż w latach poprzednich rozpoczynały nowe inwestycje. Polityka kredytowa banków również uległa zaostrzeniu, co skutkowało spadkiem tempa wzrostu akcji kredytowej. Jednak stopniowa poprawa perspektyw rozwoju polskiej gospodarki i spadek awersji do ryzyka na światowych rynkach finansowych w 2009 r. przyczyniły się do rozwoju systemu finansowego w Polsce. W wyniku korzystnej sytuacji kapitałowych banków (w IV kw. 2010 r.) oraz rosnącej presji konkurencyjnej na rynku, banki stopniowo łagodzą swoją politykę kredytów.

Kryzys finansowy ograniczył dostęp do niektórych zewnętrznych źródeł i sposobów finansowania, tj. mezzanine, sekurytyzacji, finansowania wykupów lewarowanych. Instytucje finansowe na świecie (i w Polsce) obecnie nie są skłonne, tak jak przed 2008 rokiem, do podejmowania ponadprzeciętnego ryzyka finansowania podmiotów gospodarczych.

Mali i średni polscy przedsiębiorcy wciąż najchętniej korzystaliby z funduszy unijnych (nieopisanych w niniejszej publikacji) z uwagi na najniższy koszt ich pozyskania.

W 2009 r. wartość leasingu ruchomości (w tym samochodów) spadła istotnie do 20,9 mld zł (29,6 mld zł w 2008 r.). W trzech kwartałach 2010 r. ich wartość wyniosła 17,1 mld zł, tj., więcej o 14,3% niż w analogicznym okresie w 2009 r. Przy czym w 2010 r. hitem był leasing samochodów z kratką z uwagi na możliwość wrzucenia VAT-u w koszty uzyskania przychodów. Od 2009 r. spada leasing nieruchomości, tj. z 3,2 mld zł w 2008 r. do 2,1 mld zł w 2009 r. i do 1,0 mld zł w pierwszych trzech kwartałach 2010 r.

Faktoring stał się popularnym sposobem finansowania działalności gospodarczej. Świadczy o tym liczba korzystających z niego przedsiębiorstw, która w 2009 r. wzrosła w Polsce o ok. 14% do 5,6 tys. podmiotów. Mimo wyhamowania tempa wzrostu w 2009 r. firmy Polskiego Związku Faktorów (PZF) na przestrzeni dwóch lat osiągnęły imponujący 60-procentowy wzrost obrotów. W pierwszym półroczu 2010 r. obroty firm zrzeszonych w PZF przekroczyły 19 mld zł, co oznacza wzrost o 34,6% w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego.

Nie można nie wspomnieć o rosnącej atrakcyjności GPW SA i New Connect pod kątem pierwszej oferty publicznej – IPO. W roku 2009 liczba IPO na GPW wyniosła 13, natomiast 26 na New Connect. Natomiast w 2010 r. liczba IPO na GPW wyniosła 34 i aż 85 na New Connect.

Powstaje coraz więcej sieci aniołów biznesu (inwestorów indywidualnych), które są powoływane w ramach środków unijnych. Specyfika aniołów biznesu została scharakteryzowana w pierwotnej wersji książki w rozdziale 3.

Krajowy Fundusz Kapitałowy zaczął w końcu dokapitalizowywać fundusze venture capital, które lokują swój kapitał w małe i średnie spółki niegiełdowe.

Reasumując, poprawił się dostęp do różnych źródeł zewnętrznego finansowania własnego i obcego w Polsce. Wielu inwestorów kapitałowych (aniołów biznesu, funduszy venture capital czy szerzej funduszy private equity) penetruje polski rynek, poszukując atrakcyjnych możliwości inwestycyjnych. Inwestorzy ci sygnalizują, że jest wciąż mało przedsięwzięć inwestycyjnych, które mogą przynieść ponadprzeciętną stopę zwrotu z kapitału. Kapitał na rozwój przedsiębiorstw jest dostępny w polskich warunkach, jednakże inwestorzy oczekują przekonywujących wniosków/biznesplanów (w przypadku kapitału własnego) i wiarygodnych zabezpieczeń (w przypadku długu).

W 2009 r. książka była nominowana do nagrody „Beta 2008” w dziedzinie zarządzania finansami w ramach corocznej konferencji „Zarządzanie Finansami” organizowanej przez Katedrę Inwestycji i Wyceny Uniwersytetu Szczecińskiego. W imieniu swoim i innych Autorów życzę:

– przedsiębiorcom, aby książka ta pomogła w rozmowach z instytucjami finansowymi (z inwestorami),

– studentom (stacjonarnym, niestacjonarnym, podyplomowym), doktorantom, aby książka przyczyniła się do lepszego zrozumienia źródeł finansowania czy szerzej do głębszego poznania tajników finansów przedsiębiorstwa.